Teisingumas ir tarptautinė teisė
Recenzentas / Rewiewer |
Licencinė sutartis Nr. MRU-EDT-2098.
Magistro baigiamajame darbe analizuojama teisingumo (equity) ir teisminio teisingumo (justice) samprata, jų funkcijos ir taikymo ribos tarptautinėje teisėje. Pirmoje darbo dalyje nagrinėjama teisingumo sampratos raida nuo Aristotelio iki šiuolaikinės tarptautinės teisės. Aptariama, kaip teisingumas iš moralinės vertybės tapo teisės normų aiškinimo ir taikymo instrumentu. Analizuojamos pagrindinės teisminio teisingumo (justice) formos: paskirstymo, korekcinis, papildomas ir diskrecinis teisingumas, bei jų reikšmė teisinių ginčų sprendime. Antroje darbo dalyje analizuojamas teisingumo institucionalizavimas tarptautinių teismų ir arbitražų praktikoje. Remiantis Tarptautinio Teisingumo Teismo jurisprudencija, atskleidžiama, kaip teisingumas taikomas sprendžiant ginčus, kai teisės normos nėra pakankamai aiškios ar išsamios. Taip pat nagrinėjama arbitražų praktika, kurioje teisingumas ir teisingumo principas naudojami sprendimams pagrįsti. Trečioje darbo dalyje išanalizuojama teisingumo tipologija. Analizuojami trys pagrindiniai teisingumo tipai, t. y. infra legem, praeter legem ir contra legem, bei jų taikymo ribos. Nustatoma, kad tarptautinių teismų praktikoje dominuoja infra legem teisingumas, tuo tarpu praeter legem išlieka diskusinis, o contra legem teorinis ir praktiškai netaikomas tipas.
This master’s thesis analyses the concept of equity and justice, their functions, and the limits of their application in international law. The first part examines the development of the concept of equity from Aristotle to modern international law. It discusses how justice evolved from a moral value into an instrument for interpreting and applying legal norms. The main forms of justice are analyzed, namely distributive, corrective, supplementary, and discretionary justice, as well as their role in resolving legal disputes. The second part analyses the institutionalization of equity in the practice of international courts and arbitral tribunals. Based on the jurisprudence of the International Court of Justice, it shows how equity is applied in cases where legal norms are not sufficiently clear or comprehensive. It also examines arbitral practice, where equity and principles of equity are used to justify decisions. The third part presents the typology of equity. It analyses three main types, namely infra legem, praeter legem, and contra legem, and their limits of application. It is established that infra legem equity dominates in international judicial practice, while praeter legem remains debated, and contra legem is theoretical and not applied in practice.