Rights and social guarantees for freelance workers – status quo and developments of legal instruments in Lithuania in comparison with other European countries
Disertacijos gynimo komisijos pirmininkas / Dissertation Defence Board Chairman | |
Davulis, Tomas | Disertacijos gynimo komisijos narys / Dissertation Defense Board Member |
Disertacijos gynimo komisijos narys / Dissertation Defense Board Member | |
Disertacijos gynimo komisijos narys / Dissertation Defense Board Member | |
Wrocławska, Tatiana | Disertacijos gynimo komisijos narys / Dissertation Defense Board Member |
Disertacijoje nagrinėjamas laisvai samdomų darbuotojų teisinis statusas, teisės ir socialinės garantijos Lietuvoje, atliekant lyginamąją analizę su Vokietija ir Jungtine Karalyste. Atsižvelgiant į kintančias darbo rinkas ir nestandartinių darbo formų plėtrą, tyrime analizuojamos reguliavimo spragos ir struktūrinis teisinis neapibrėžtumas, kylantis iš Lietuvos taikomos binarinės darbuotojo ir savarankiškai dirbančio asmens atskirties. Tyrime plėtojama funkcinė ir teleologinė sistema, skirta vertinti tam tikrų darbo teisės teisių ir socialinės apsaugos garantijų taikymo išplėtimą ekonomiškai priklausomiems ar kitaip pažeidžiamiems dirbantiems asmenims. Metodologiškai disertacijoje taikoma pagrįstosios teorijos metodika ir kontekstinė teisinė analizė, daugiausia dėmesio skiriant darbo santykių statuso nustatymui ir galimybei naudotis apsaugos mechanizmais. Tyrimo rezultatai rodo, kad Lietuvos teisinio reguliavimo modelis nevisiškai atspindi šiuolaikinius viršnacionalinius teisės raidos procesus. Disertacijos originalus indėlis pasireiškia sisteminiu darbo ir socialinio draudimo teisės peraiškinimu bei de lege ferenda rekomendacijų suformulavimu, siekiant didinti teisinį aiškumą, nuoseklumą ir veiksmingą socialinę apsaugą, kartu išlaikant darbo rinkos lankstumą ir gerbiant Lietuvos teisinę tradiciją.
The dissertation examines the legal status, rights, and social guarantees of freelance workers in Lithuania through a comparative analysis with Germany and the United Kingdom. In light of evolving labor markets and the expansion of non-standard work, the study addresses regulatory gaps and structural legal uncertainty arising from Lithuania’s binary distinction between employee and self-employed person. The research develops a functional and teleological framework for assessing the extension of selected employment rights and social protection guarantees to economically dependent or otherwise vulnerable working individuals. Methodologically, the dissertation employs grounded theory and contextual legal analysis, focusing on employment status determination and access to protections. The findings indicate that the Lithuanian regulatory model does not fully reflect contemporary supranational legal developments. The dissertation’s original contribution lies in its systematic reinterpretation of employment and social security law and the formulation of de lege ferenda recommendations aimed at enhancing legal clarity, coherence, and effective social protection, while preserving labor market flexibility and respecting Lithuania’s legal tradition.