Mykolo Romerio universitetas / Mykolas Romeris University
W kierunku partnerstwa – współpraca przedszkola i szkoły z rodzicami na przykładzie Polski i LitwyItem type:Publication, [Towards Partnership – Preschool and School Cooperation with Parents on the Example of Poland and Lithuania.]research article[2026][S4][S007][11] ;Tołwińska, BożenaHoryzonty Wychowania, 2026, vol. vol. 25, no. iss. 75, p. 117-127CEL NAUKOWY: Ukazanie specyfiki współpracy z rodzicami w edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej w Polsce i na Litwie oraz wyzwań związanych ze zmianą tradycyjnego postrzegania roli rodziców; podkreślenie ich potencjału we wspieraniu rozwoju dziecka, odwołując się do koncepcji partnerstwa i towarzyszenia w rozwoju jako inspiracji do budowania kultury organizacji, w której współpraca jest wartością priorytetową. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Problem badawczy dotyczy specyfiki współpracy nauczycieli z rodzicami w edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej w Polsce i na Litwie. Zastosowano analizę podstaw prawnych, literatury przedmiotu oraz przegląd i interpretację wyników wybranych badań z obu krajów, które zestawiono i poddano krytycznej refleksji w kontekście kultury organizacyjnej. PROCES WYWODU: Ukazano partnerstwo edukacyjne i towarzyszenie w rozwoju jako model współpracy z rodzicami wobec rosnącej złożoności problemów dydaktycznowychowawczych. Analizę osadzono w perspektywie międzynarodowej, odwołując się do wyników PISA (2022), pod-kreślających współpracę z rodzicami jako czynnik różnicujący osiągnięcia i poczucie dobrostanu uczniów. Opisano także podstawy prawne współpracy z rodzicami oraz wybrane badania tej problematyki w obu krajach. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Ukazano rozbieżności między prawnym założeniem partnerstwa a praktyką oraz przykłady partnerstwa warte upowszechnienia. WNIOSKI, REKOMENDACJE I APLIKACYJNE ZNACZENIE WPŁYWU BADAŃ: Wobec rosnących wyzwań dydaktyczno-wychowawczych kluczowe jest pogłębianie refleksji nad uwarunkowaniami współpracy z rodzicami oraz wzmacnianie partnerstwa na wielu płaszczyznach. Oparcie współpracy na koncepcji partnerstwa buduje współodpowiedzialność za jakość edukacji oraz trwałe zmiany w kulturze szkoły/przedszkola. Nadanie relacjom z rodzicami rangi priorytetu od początku edukacji sprzyja ich długofalowemu zaangażowaniu.
1 Szkoły polskie w Litwie z perspektywy uczniów przygotowujących się do maturyItem type:Publication, [Polish schools in Lithuania from the perspective of secondary school learners leaving exam.]research article[2025][S4][S007][15] ;Szafrańska, AnnaEdukacja Międzykulturowa., 2025, p. 61-75Szkoła daje możliwość przekazywania określonych wartości, tradycji i podtrzymywania tożsamości. Jest więc jednym z głównych narzędzi mniejszości umożliwiających jej przetrwanie. Szkolnictwo funkcjonujące w środowisku zróżnicowanym kulturowo jest poddawane wzmożonym oddziaływaniom. Pierwsze z nich związane są z uwarunkowania społecznymi, drugie z politycznymi – przy czym należy podkreślić, że również wpływy społeczne nie są pozbawione nasycenia oddziaływaniami politycznymi. W sytuacji szkolnictwa realizowanego dla mniejszości narodowej nie bez znaczenia jest również to, jaka grupa mniejszościowa jest brana pod uwagę i jakie są uwarunkowania sytuacji mniejszości w danym kraju (w tym mające swoje źródło w historii, zaszłościach trudnych do wyjaśnienia, a jednak rzutujących na jakość relacji między grupą większościową a mniejszością). Trudno zatem rozpatrywać kwestie dotyczące oświaty poza granicami kraju w oderwaniu od konkretnych przykładów. Przygotowany artykuł dotyczy sytuacji szkół polskich w Litwie. W artykule prezentujemy wyniki badań przeprowadzonych w roku szkolnym 2024/2025 wśród tegorocznych maturzystów. Wyniki badań to jednocześnie kontekst do szerszego opisu sytuacji szkolnictwa polskiego w Litwie.
10 17 Modelowanie placówki kształcenia przedszkolnego jako uczącej się organizacji: zaangażowanie rodziców i ich doświadczenie w korzystaniu z usług placówki wychowania przedszkolnegoItem type:Publication, [Modelling of pre-scholl educational institution as a learning organisation: parental involvement and experience of using services in a pre-school.]Celem artykułu jest opisanie charakteru i znaczenia procesu budowania i wdrażania organizacji uczącej się w placówce wychowania przedszkolnego; przedstawienie strategii współpracy sieciowej jako dostępu do działań zarządczych, pozwalającej na refleksjonowanie nad informacjami zwrotnymi od rodziców na temat wskaźników jakości działalności placówki wychowania przedszkolnego oraz ujawnienie ich oczekiwań. Do badania wybrano ilościową strategię badawczą. Omówiono wyniki badania ilościowego dotyczącego doświadczeń rodziców w zakresie jakości usług edukacyjnych i ich zgodności z oczekiwaniami. Dane z badania pozwalają stwierdzić, że placówki wychowania przedszkolnego jako organizacje uczące się funkcjonują jakościowo z punktu widzenia rodziców, a rola interakcji rodziców w rozwoju spójnego systemu zarządzania jakością placówki edukacyjnej jest uznawana i wspierana. Rodzice uczestniczą w podejmowaniu decyzji dotyczących jakości procesu wychowania przedszkolnego, dążąc do pozytywnej socjalizacji dziecka w placówce.
10 12 Zwalczanie przestępczości w polskiej i litewskiej doktrynie kryminalistycznej. Część 1. Historia, teoria, dydaktykaItem type:Publication, [Crime Control in the Polish and Lithuanian Doctrines of Criminalistics Part 1. History, Theory, Teaching.]book[2024][K1a][S001][296] ;Błaszczak, Bartosz ;Kędzierska, Grażyna; ;Lewulis, Piotr ;Łabuz, Paweł; ;Malinowska, Irena ;Michalski, Mariusz ;Włodarczyk, RenataKraków : Księgarnia Akademicka, 2024Na temat stosunków polsko-litewskich z perspektywy wielowiekowej historii i czasów współczesnych powstało tysiące publikacji, które rozszerzają nasze horyzonty poznawcze, przybliżają historię, kulturę, sztukę i naukę sąsiedniego kraju oraz pozwalają modelować kierunki obecnej i przyszłej współpracy w ramach współczesnej cywilizacji opartej na bogactwie różnorodności. Naszym celem jest zaprezentowanie poglądów naukowców z Polski i Litwy na pewien wycinek rzeczywistości, który jest powiązany z problematyką bezpieczeństwa publicznego w kontekście zwalczania i prewencji przestępczości w obu krajach. Jednym z najważniejszych narzędzi w tym obszarze jest kryminalistyka, która jako dyscyplina naukowa powstała na przełomie XIX i XX w., a do jej ukształtowania przyczynili się naukowcy i praktycy z szeregu krajów Europy. W pierwszej kolejności warto wymienić postaci, takie jak Alphonse Bertillon, Hans Gross, Francis Galton, Rodolphe Archibald Reiss, Edmond Locard, którzy byli pionierami nowo powstającej dyscypliny naukowej. Niestety, ale na tym etapie, w tej plejadzie twórców nowej dyscypliny naukowej nie było wybitnych przedstawicieli z Polski czy Litwy.
41 339 Szkolnictwo w stanie zagrożenia? Polska i litewska perspektywa zmian a sytuacja w szkole w Litwie. Studium jednego wydarzeniaItem type:Publication, [School education in danger? The Polish and Lithuanian perspective of changes and the situation of school in Lithuania. A study of one event]research article[2023][S4][S008][14]; Szafrańska, AnnaEdukacja Międzykulturowa, 2023, no. Nr 3 (22), p. 162-175Przedstawiciele każdej mniejszości chcą, by respektowane były ich prawa w państwie, w którym mieszkają i którego są obywatelami. Problemy zwią- zane ze szkolnictwem mniejszości narodowych należą do jednych z najbardziej skomplikowanych oraz dyskusyjnych. Kontrowersje polityczne i dysputy toczone na łamach czasopism nie zawsze przekładają się na dobre relacje w zróżnicowa- nym kulturowo środowisku. Celem przygotowanego tekstu jest przedstawienie sytuacji związanej z konfliktem wokół jednej ze szkół polskich w Litwie, którego początek miał miejsce w grudniu 2021 roku, a finał nastąpił w październiku roku 2022. Naszym założeniem było zanalizowanie opisanej sytuacji z trzech perspek- tyw, przedstawianych w polskiej prasie w kontekście podejmowanych przez stronę rządową działań i ich efektów oraz samego sposobu opisu, analogiczne przed - stawienie perspektywy litewskiej oraz samych zainteresowanych (w tym dyrekcji szkoły, której dotyczyła prezentowana sytuacja). Dla lepszego zrozumienia kon- tekstu opisywanych analiz tekst rozpoczynamy od krótkiego opisu jego aktualnego stanu prawnego, sieci szkolnictwa i jej zasięgu.
20 10 Propozycja nowego przepisu jurysdykcyjnego dla ochrony dóbr osobistychItem type:Publication, [Proposal for a new jurisdictional norm for protection of personal rights]research article[2022][S4][S001][19]; Świerczyński, MarekTransformation of Private Law. Kraków : Jagiellonian University in Kraków, 2022, iss. 3., p. 53-71The issue of national jurisdiction in matters relating to the protection of personal rights is increasingly being examined by the Court of Justice of the EU. Such infringements are often being committed using the global means of electronic communication. Article 7(2) of the Brussels I bis Regulation is then typically used to establish specific jurisdiction of the courts to settle the dispute. In light of this article, the CJEU adopted the criterion of the centre of interest of the injured party as the main connecting factor for establishing national jurisdiction, the most recent example being the judgment of 21 June 2021 in Case C-800/19 (Mittelbayerischer). The authors of the study criticize the above approach and propose a new basis of special jurisdiction for infringements of personal rights that will provide legal certainty and proper resolution of international disputes, especially those involving online infringements.
6 - review article[2019][C4][S001][30]
;Bobrzyńska, Olga ;Figura-Góralczyk, Edyta ;Juryk, Anna; ;Sapota, AnnaWysocka-Bar, AnnaKwartalnik prawa prywatnego = The private law quarterly. Kraków : Polish Academy of Arts and Sciences, 2019, Rok 21, z. 4., p. 1027-10568 Przejawy przemocy w rodzinie i jej prewencja - na przykładzie LitwyItem type:Publication, [Manifestations of domestic violence and its prevention - on the example of Lithuania]book part[2015][Y1][S007][48]; Rodzina w obliczu współczesnych zagrożeń i przemian społeczno-kulturowych / redakcja naukowa: Marta Petrykowska, Dariusz Sarzała. Pułtusk : Akademia Humanistyczna im. Aleksandra Gieysztora, 2015. ISBN 9788375492330., p. 253-300Violence against women expressed as forced behaviour is quite spread and the least recognised form of violation of human rights. In both the implementation of violence prevention in domestic context and the provision of assistance for the women that experienced violence, services of specialised assistance are necessary. Men face the same forms of violence (physical, sexual, emotional, and economic) as women, but violence against men in the Lithuanian society is still a taboo subject; therefore the men that experienced violence avoid asking for assistance.
6 Podróże i turystyka w perspektywie społecznej, filozoficznej i pedagogicznej: Tom I: Człowiek w globalizującym się połeczeństwieItem type:Publication, [Podróż jako proces poznawania siebie i świata. Śladami Antanasa Poški]book[2014][K1a][S005][304]Warszawa: Wyższa Szkoła Turystyki i Języków Obcych, 2014Podróż – jako proces poznawania siebie i świata. Śladami Antanasa Poški. Artykuł traktuje o Antanasie Pošce, jednym z najbardziej znanych litewskich podróżników XX wieku. Wszystkie informacje wykorzystane w artykule pochodzą z jego wspomnień oraz książek o podróży jego życia. Wykorzystano wiele cytatów, które najlepiej odzwierciedlają wpływ tej podróży na jego osobę i światopogląd. Podróż życia do Indii trwała aż osiem lat. Była ona wyjątkową wyprawą, która nieraz przesłaniała inne ekspedycje. Pomogła podróż¬nikowi lepiej zrozumieć świat oraz siebie. Różne problemy w podróży nauczyły go radzić sobie w trudnych momentach życia.
9 - research article[2012][S4][S001,S005][15]
;Patyjewicz, LucynaSoter : religijos mokslo žurnalas = Journal of Religious Science / Faculty of Theology at Vytautas Magnus University. Kaunas : Vytauto Didžiojo universiteto leidykla, 2012, Nr. 42(70)., p. 95-109The aim of the article is to systemically analyse the associations of war and the morality of community. Recently military conflicts became more frequent all over the world. It is noticed that military conflicts have the tendency to repeat and to gain chain reaction, when the wave of war affects many countries. General level of human aggressiveness has influence for the beginning of war. But the presidents of the countries with psychopathic personalities are at the starting point of the war. They possess the power and transfer their personal negative features to a conflict with another country. This is the reason why electing a president is such a responsible act, when society must pay attention not only to the election programme, but also to candidate’s morality and hierarchy of values. We have to remember that peace begins in our minds and all of us are responsible for peace in our country and all over the world.
5 20