Contra Spoliatorem taisyklė ir jos taikymo ribos paslaptį sudarančios informacijos atžvilgiu
| Author | Affiliation |
|---|---|
| Date | Volume | Issue |
|---|---|---|
2026 | 33 | 1 |
Straipsnyje analizuojama „contra spoliatorem“ taisyklė ir jos reikšmė civiliniame procese kaip šalių teisės rungtis ir pareigos bendradarbiauti pusiausvyros užtikrinimo priemonė. Atskleidžiama, kad ši taisyklė suteikia teismui galimybę daryti procesines išvadas tais atvejais, kai šalis, siekdama procesinio pranašumo, sąmoningai nevykdo bendradarbiavimo pareigos ir nepateikia turimų reikšmingų įrodymų. Kartu pabrėžiama, jog „contra spoliatorem“ taikymas nėra automatinis – teismas kiekvienu atveju privalo įvertinti įrodymų nepateikimo priežastis ir nustatyti, ar jos leidžia daryti neigiamas procesines išvadas. Straipsnyje taip pat aptariamos situacijos, kai įrodymų nepateikimas kyla ne iš nesąžiningo elgesio, bet iš teisėtos pareigos saugoti profesinę, valstybės, tarnybos ar komercinę paslaptį. Tokiais atvejais konfidencialios informacijos apsauga įgyja ypatingą teisinę reikšmę, siejamą su viešojo intereso apsauga, valstybės saugumo užtikrinimu, pasitikėjimo tarp advokato ir kliento išsaugojimu ir profesinės veiklos nepriklausomumo garantijomis.
This article analyses the importance of the contra spoliatorem rule in civil proceedings, examining how it ensures balance between parties’ rights to litigate and their duty to cooperate. It reveals that this rule enables the court to draw procedural conclusions in cases where a party deliberately fails to fulfil their duty to cooperate and submit relevant evidence in order to gain a procedural advantage. However, it is emphasised that application of the contra spoliatorem rule is not automatic; in each case, the court must assess the reasons for failing to submit evidence and determine whether negative procedural conclusions can be drawn. The article also discusses situations where the failure to submit evidence arises not from dishonest behavior, but from a legitimate duty to protect professional, state, service or commercial secrets. In such cases, protecting confidential information takes on special legal significance linked to protecting the public interest, state security, trust between lawyers and clients, and professional independence.